Meridianen zijn energiebanen uit de traditionele Chinese geneeskunde: banen waarlangs de levensenergie (qi) door je lichaam zou stromen. Er zijn 12 orgaanmeridianen, elk verbonden met een orgaan en een eigen thema. In Yin Yoga houd je houdingen minutenlang vast en richt je je daarmee op specifieke meridianen, om de doorstroming langs die banen te ondersteunen.

Wie in een Yin-les hoort dat een houding "de levermeridiaan aanspreekt", denkt al snel: waar hebben we het eigenlijk over? Daarom hier de hele kaart, van de 12 banen tot de vraag of je erin moet geloven.

Waar komt het idee van meridianen vandaan?

De meridianen komen uit dezelfde traditie als de acupunctuur: de traditionele Chinese geneeskunde, die duizenden jaren oud is. In dat denkraam stroomt er energie door je lichaam zoals water door rivieren. Stroomt een rivier goed door, dan is het gebied eromheen gezond. Stagneert de stroom, dan ontstaat er onbalans.

Belangrijk om erbij te zeggen: het is een traditioneel denkraam, geen anatomie. Je vindt meridianen niet terug bij een operatie. Wat je er in Yin Yoga aan hebt, is een rijke kaart om je beoefening richting te geven. Dezelfde kaart die ook onder de 5 elementenleer ligt.

De 12 orgaanmeridianen in één overzicht

De 12 orgaanmeridianen vormen 6 koppels, steeds een yin-orgaan en een yang-orgaan samen:

5 van deze koppels horen elk bij een element uit de 5 elementenleer. Het 6e koppel, hartbeschermer en drievoudige verwarmer, wordt in de traditie bij het vuur gerekend.

Yin en yang: binnenkant en buitenkant

De koppels zie je terug op je lichaam zelf. Yin-meridianen lopen langs de binnenzijde van je armen en benen, yang-meridianen langs de buitenzijde. De 6 meridianen van het bovenlichaam beginnen of eindigen allemaal bij je vingers.

Een ezelsbruggetje dat ik in de opleidingen graag gebruik: de dikkedarmmeridiaan loopt vanaf je duim, de dikste vinger die je hebt. En bij je pink, de dunste, stroomt de dunnedarmmeridiaan. Zo heb je er alvast 2 te pakken, zonder spiekbriefje.

Hoe werkt een Yin Yoga-houding op een meridiaan?

In Yin Yoga houd je een houding minutenlang passief vast. Die lange, zachte druk werkt op je diepe bindweefsel, en volgens de traditie geef je daarmee de meridiaan in dat gebied ruimte om te stromen.

Een paar voorbeelden. Melting Heart, waarbij je borstgebied naar de grond smelt, geeft ruimte aan de hartmeridiaan. Twisted Roots, een liggende draai, geeft de longmeridiaan ruimte, en daarmee het thema ruimte innemen. Veel docenten bouwen er hele lessen omheen, bijvoorbeeld afgestemd op het seizoen en het bijbehorende element.

De 2 extra banen: Ren Mai en Du Mai

Naast de 12 orgaanmeridianen werkt Yin Yoga met 2 bijzondere banen. De Ren Mai loopt in het midden over de voorzijde van je lichaam, de Du Mai over de achterzijde, langs je wervelkolom. Ze worden ook wel de zeemeridianen genoemd: zoals alle rivieren uitkomen in de zee, staan alle orgaanmeridianen in verbinding met deze 2 banen. Waar te veel energie is, nemen ze op; waar een tekort is, vullen ze aan.

Praktisch onthoud je het zo: achteroverbuigingen geven ruimte aan de Ren Mai, vooroverbuigingen aan de Du Mai.

Meridianen en fascia: de moderne brug

Er is een opvallende overlap tussen de oude kaart en het moderne lichaamsbeeld. De banen van de meridianen lopen volgens onderzoekers deels samen met de banen van je fascia, het bindweefselnetwerk waar Yin Yoga op werkt. Dat bewijst het bestaan van meridianen nog steeds niet. Het verklaart wel waarom de oude kaart in de les zo bruikbaar blijft: de plekken kloppen. Meer over die diepe laag lees je in Wat is Yin Yoga?

Veelgestelde vragen

Hoeveel meridianen zijn er?

Yin Yoga werkt met 12 orgaanmeridianen, verdeeld over 6 yin-yangkoppels, plus de Ren Mai en de Du Mai. De traditionele Chinese geneeskunde kent daarnaast nog meer banen.

Wat is het verschil tussen meridianen en chakra's?

Meridianen zijn banen waarlangs energie stroomt, uit de Chinese traditie; chakra's zijn knooppunten waar energiebanen samenkomen, uit de Indiase yogatraditie. Het zijn 2 verschillende kaarten van hetzelfde lichaam.

Kun je meridianen zien of meten?

Nee, meridianen zijn geen anatomische structuur die je kunt aanwijzen. Het is een traditioneel werkkader; wel valt hun verloop deels samen met de bindweefselbanen van de fascia.

Moet ik in meridianen geloven om Yin Yoga te doen?

Nee. Je kunt Yin Yoga puur fysiek beoefenen voor je bindweefsel en je rust; de meridianen zijn een verdiepende laag die je erbij kunt pakken zoveel als je wilt.

Waar leer ik met meridianen werken als docent?

In de module Assisted Yin Yoga en de 5 Elementenleer van SanaYou YOGAcademy leer je per element met meridianen en houdingen werken.

Wil je de wereld achter Yin Yoga echt leren kennen, van meridianen tot elementen? Bekijk de online RYT200 Yin Yoga opleiding van SanaYou YOGAcademy.